Pytjet më të shpeshta

Phasellus quis ultricies magna. Donec imperdiet pretium porta. Cras gravida risus sit amet arcu facilisis, ut finibus nunc vestibulum. Fusce venenatis fermentum metus, eu tempor sem bibendum at.
GRANTET PËR ZHVILLIM ORGANIZATIV

1. A mund të aplikojmë për fondin për zhvillim edhe pse ende nuk kemi marrë përgjigjje për konfirmimin e regjistrimin të institutit në formën elektronike?

Një ndër kriteret për aplikim në këtë thirrje është që aplikanti të jetë organizatë joqeveritare dhe në dokumentet obligative që aplikantët duhet të paraqesin është edhe certifikata e regjistrimit të OJQ-së, e lëshuar nga Departamenti për OJQ. Në rast që nuk keni këtë dokument deri para mbylljes së afatit për aplikim, atëherë nuk mund të aplikoni në këtë thirrje dhe duhet të pritni hapjen e thirrjes tjetër.

2. A mund të na tregoni se ku mundemi me i gjet formularët për aplikim?

Të gjitha informatat, përfshirë dokumentet e nevojshme për aplikim mund t’i gjeni në webfaqen tonë.

3. A do të mbahet sesion informues për grant për zhvillim organizativ?

Sesioni informues për grante për zhvillim organizativ do të mbahet online me datë 18.01.2021, e hënë në ora 10:00 am dhe në ndërkohë linku për kyqjen në sesion do të jetë publik në webfaqen tonë www.kcsfoundation.org dhe në faqen tonë në rrjetin Facebook https://bit.ly/3sr5fLJ.

4. A përfshin grandi edhe blerjen e pajisjeve dhe trajnimin e stafit?

Po, në grant mund të parashihen edhe blerja e paisjeve dhe trajnimi i stafit, nëse konsiderohet që përmes këtyre aktiviteteve do të arrihet zhvillimi organizativ dhe do të ndihmohet arritja e qëllimeve programore të organizatës. Aplikacioni juaj do të shqyrtohet në raport me kriteret e thirrjes.

5. Si organizatë e re a mund të kemi mbështetje në përgatitjen e aplikacionit si dhe procedurave tjera për aplikim nga ana e juaj ?

Të gjitha informatat për aplikim për grante për zhvillim organizativ përfshirë dokumentet për aplikim mund t’i gjeni në webfaqen tonë. Ju inkurajojmë që ti shikoni edhe njëherë këto dokumente dhe t’i ndiqni në detaje hapat e aplikimit së bashku me dokumente që ju nevojiten.

6. Cila është data e fundit për aplikim?

Afati i fundit për aplikim për grantet për zhvillim organizativ është me datën 25.01.2021.

7. Si organizatë e re themeluar vitin 2020, a kemi të drejtë aplikimi në këtë thirrje? Nëse kemi të drejtë aplikimi, si duhet rregulluar qështja e dorëzimit të raporteve financiare per dy vitet e fundit pasi që ne ende nuk e kemi mbushur as edhe një vit të plot?

Edhe pse jeni organizatë e re ju keni të drejtë aplikimi.Për organizatat e krijuara së fundmi, mund të dërgoni pasqyrat financiare vetëm për periudhën prej kur jeni themeluar, rrjedhimisht per ju nuk vlen kërkesa për raportet financiare për dy vitet e fundit.

8. A luan rol në proces të vlerësimit nëse kemi realizuar vetëm disa projekte vullnetare, e nuk kemi pasur rast të jemi përfitues të ndonjë granti?

Edhe pse nuk keni qenë përfitues të ndonjë granti nuk e pengon mundësinë për të aplikuar në këtë thirrje. Aplikacioni juaj do të shqyrtohet në raport me kriteret e thirrjes sipas udhëzuesit për aplikim.

9. Cilat llogariten 2 vitet e fundit, për pasqyrat vjetore financiare ose raportet e auditorit që duhet të dërgohen?

Dy vitet e fundit është fjala për vitin 2018 dhe 2019 por nëse janë të gashme për vitin 2019 dhe 2020 të dërgohen për këto dy vite ku edhe nëse nuk e keni raportin e auditit atëherë është mundësia të dërgohen pasqyrat financiare.

10. A kemi të drejtë të aplikojmë për pajisje teknike te cilat do ndikojnë drejtpërdrejtë në zhvillim organizativ?

Nëse përmes blerjes së këtyre paisjeve arrihet zhvillimi organizativ dhe ndihmohet në arritjen e qëllimeve programore të organizatës suaj mund të aplikoni për paisje teknike. Aplikacioni juaj do të shqyrtohet në raport me kriteret e thirrjes.

11. Nëse nuk kemi raport të auditimit, sepse nuk kemi mjete financiare për angazhimin e një kompanie për përpilimin e raportit na pengone kjo në aplikim?

Sipas rregullave të caktuara në udhëzuesit për aplikim duhet të dërgohen pasqyrat vjetore financiare ose raportet e auditorit për dy (2) vitet e fundit por nëse nuk e keni raportin e auditit atëherë është mundësia të dërgohen pasqyrat financiare dhe pastaj aplikacioni juaj do të shqyrtohet në raport me kriteret e thirrjes.

12. A lejohen qe të futen në projekt pagesa e paisjeve të reja dhe softëverike, e të cilët në vendi tonë nuk gjinden për ti blerë, por duhet ti blejmë jashtë vendit?

Nëse përmes blerjes së këtyre paisjeve arrihet zhvillimi organizativ dhe ndihmohet në arritjen e qëllimeve programore të organizatës suaj atëherë lejohen por për paisje dhe softuerë të cilat duhet të blihen jashtë Kosovës ju lutem shihni edhe shpenzimet e papranueshme (si Dogana, TVSH, etj.) Aplikacioni juaj do të shqyrtohet në raport me kriteret e thirrjes.

13. Sipas udhëzuesit për aplikim kohëzgjatja e projektit është deri në 24 muaj, si është çështja e kohëzgjatjes nëse blejmë pajisje a e monitoroni ju projektin deri në 24 muaj?

Sipas udhëzuesit për aplikim kohëzgjatja e grantit për të cilën lejohet të aplikojë organizata është maksimumi 24 muaj. Pra, jo domosdoshmërisht granti duhet të zgjasë 24 muaj por ajo është mundësia e maksimumit të kohëzgjatjes. Varet nga nevojat e organizatës dhe si organizata aplikante parasheh planifikimin e zhvillimit organizativ. Theksojmë që jo të gjitha shpenzimet dhe aktivitetet duhet të zgjasin përgjatë gjithë grantit dhe varet nga lloji i tyre

14. Nëse ne e kemi synim të organizatës punën veq me gra a kemi të drejtë aplikimi nëse nuk kemi barazi gjinore?

Në programin EJA Kosovë synohet që intervenimet e përkrahura të kenë parasysh aspektin gjinor duke synuar barazinë gjinore dhe duke u kujdesur që të mos kontribohet në stereotipa të dëmshëm. Pra, përderisa puna juaj trajton këtë aspekt në përputhje me synimet e EJA Kosovë, ju mund të aplikoni.

15. A ka kufizime për organizatat që kanë projekte të financuara nga KCSF të aplikojnë për këtë grant?

Në këtë aspekt, i vetmi kufizim është në rastin kur organizata është përfituese e grantit institucional e që për nga natyra në vete përmban edhe komponentën e zhvillimit organizativ. Në këtë rast aplikanti nuk mund të aplikojë edhe për grant për zhvillim organizativ. Kufizime tjera nuk ka sepse grantet tjera janë të natyrave të ndryshme dhe nuk krijohet mbivendosje e intervenimeve.

16. Ku gjendet deklarata mbi personat e ekspozuar politikisht (PEP)?

Kjo deklaratë gjendet në faqet e fundit të formularit për aplikim. Aty gjithashtu gjendet edhe shpjegimi i kësaj deklarate dhe pjesa se ku duhet plotësuar nga organizata.

17. A mund t’i përfshijmë ekspertët, trajnerët apo konsultantët ndërkombëtarë në thirrjen për aplikim?

Po, aplikacionin tuaj mund të parashihni angazhimin e ekspertëve apo trajnerëve ndërkombëtarë por për këtë duhet një arsyetim i qartë pse angazhimi i tij/saj është i dosmosdoshëm për arritjen e zhvillimit organizativ/synimit të grantit.

18. A kemi të drejtë të aplikojmë në këtë grant ne si Klub i Prodhuesve te Kosovës, që përfaqësojmë biznese (prodhuese)?

Jo, organizatat që përfaqësojnë biznese nuk kanë të drejtë aplikimi në thirrjet tona.

19. A mundet një pjesë e fondeve për zhvillim organizativ, me u orientu në rregullimin e hapësirave të organizatës (renovim), në blerjen e teknologjive të nevojshme (pajisje) dhe trajnimin e stafit për co-working (me trajner te vendit e ndërkombëtar)?

Nëse përmes këtyre aktiviteteve do të arrihet zhvillimi organizativ dhe do të ndihmohet arritja e qëllimeve programore të organizatës dhe i arsyetoni në buxhet këto shpenzime atëherë mund t’i shfrytëzoni këto fonde.

20. Nëse anëtarët e bordit të institutit janë përfaqësues të bizneseve a do e penalizoj struktura e bordit të drejtorëve në këtë rast institutin të aplikoj në programin tuaj për grantet për zhvillim organizativ?

Sipas kritereve të kualifikueshmërisë të programit EJA Kosovë, OJQ-të që përfaqësojnë biznese ose subjekte të ngjashme për të cilat është e qartë që kanë aftësi financiare për të mbuluar shpenzimet e organizatës së tyre ose për të përkrahur aktivitetet e tyre, nuk janë synim i granteve të KCSF-së”. Rrjedhimisht, instituti juaj hyn në këtë grup.

21. A mund të aplikojnë organizatat që nuk kanë zyre? Nëse po si realizohet “vizita në zyre”?

Sa i përket vizitës në zyre, kjo nënkupton takimin me stafin e organizatës rreth kapacitetit organizativ, qeverisjen e brendshme dhe menaxhimin financiar. Zyra jo domosdoshmërisht nënkupton hapësirë fizike ku funksionon organizata. Përderisa organizata ka praktikat dhe dokumentet e saj , në rast që përzgjedhet për listë të ngushtë, takimi dhe diskutimi i këtyre pikave mund të zhvillohen në një hapësirë tjetër të përshtatshme. Mungesa e zyres nuk pengon ngritjen e kapaciteteve të organizatës.

22. A mund të aplikojnë në grantet për zhvillim organizativ, ato urgjente si dhe ato të projekteve? A përjashtojnë këto grante njëra tjetrën, apo e njëjta organizatë mund të aplikojë me përmbajtje dhe kontekste të ndryshme?

Në kuadër të programit EJA Kosovë, instrumentet dallojnë për nga natyra dhe nuk i mbivendosen njëra tjetrës përderisa trajtojnë cështje të ndryshme. Për pasojë, aplikanti ka të drejtë aplikimi në secilën thirrje dhe të paraqes një aplikacion për thirrje. Megjithatë, duhet të theksojmë që organizata nuk mund të jetë zbatuese e grantit për zhvillim organizativ dhe grantit për projekt në të njëjtën kohë. Në rast që vlerësimi për të gjitha aplikimet është pozitiv, organizata duhet të vendosë se cilin grant e prioritizon për zbatim.

23. A pranohen pasqyrat financiare të organizatës të lëshuara nga ATK?

Pasqyrat vjetore financiare që janë të lëshuara nga ATK janë të pranueshme dhe e plotësojnë pikën 9-të të dokumente të detyrueshme në udhëzuesin për aplikim.

24. Nëse organizata nuk ka raport të auditorit a lejohet aplimi vetëm me pasqyra financiare per dy vitet e fundit ?

Meqë edhe në udhëzues është e cekur se raportet e auditorit kërkohen në rast se organizata aplikuese është e detyruar të ketë raport auditori ose në rast se e posedon të tillë pavarësisht detyrimit, kjo nënkupton që nëse organizata nuk ka një të tillë dhe sjanë të detyruar të kenë këto raporte atëherë pasqyrat financiare e mbulojnë këtë pjesë.

GRANTET E VOGLA PËR PROJEKTE

1. A përkrahni projekte për blerjen e paisjeve?

Grantet e vogla për projekte synojnë të mbështesin veprime specifike të nismave të shoqërisë civile dhe individëve për inciativa jofitimprurëse për çështje të rëndësisë publike që adresojnë çështje konkrete, ofrojnë rezultate konkrete brenda një afati kohor të caktuar. Të gjitha kostot e papranueshme janë të listuara në udhëzuesin për aplikim për grante të vogla për projekte. Paisjet në parim nuk ndalohen por domosdoshmëria e blerjes së tyre për arritjen e rezultateve të projektit dhe aktiviteteve specifike duhet të arsyetohet.

2. Kur është data e fundit mbi të cilën mund të aplikojmë si OJQ ?

Thirrja për aplikim për grante të vogla për projekte është e hapur gjatë gjithë kohës dhe aplikimet mund të paraqiten në çdo kohë. Duke u bazuar në udhëzuesin për aplikim, vlerësimi i aplikimeve bëhet në periudha të paracaktuara.

3. Në formën e buxhetit është e cekur “Buxheti per 3 vitet e fundit, 2017,2018,2019”, a paraqet problem nëse jemi organizatë e themeluar në vitin 2018?

Jo nuk paraqet problem, te pjesa e formularit “Buxheti për 3 vitet e fundit”, për ato vite që nuk është e aplikueshme kërkesa për ju, vetëm e shkruani N/A (Psh. 2017 = N/A).

4. Në formën e buxhetit cka nënkutojmë me “shpenzimet e auditimit”. A bëhet fjalë për shpenzimet e menaxhimit të buxhetit të cilat kryhen nga financieri apo është angazhimi i një auditori të jashtëm pas implementimit?

Tek shpenzimet e auditimit, fjala është për auditimin e jashtëm të projektit pas zbatimit të projektit, shuma e të cilit duhet të llogaritet në vartësi të shumës së projektit bazuar në çmimin e tregut.

5. Udhëzuesi për Integrimin gjinor dhe udhëzuesi për përfshirje të qytetarëve , a vlejnë për këtë thirrje në fjalë dhe a duhet të përcaktohemi vetëm në njërin segment e më pas të qëndrojmë brenda kornizës së udhëzimeve të segmentit të zgjedhur?

Udhëzuesit për integrimin gjinor dhe udhëzuesi për përfshierje të qytetarëve paraqesin shpjegimin se si programi EJA Kosovë i përkufizon këto dy tema. Këto dokumente janë orientuese dhe të aplikueshme për të gjitha instrumentet e EJA Kosovë, pra përfshirë edhe grantet e vogla, ndërsa aplikantit i mbetet që këty dy aspekteve të i reflektoj në intervenimin e propozuar.

6. Cilat dokumente duhet bashkëngjitur për të aplikuar për projekt propozim tek kjo thirrje?

Të gjitha informatat dhe dokumentet e nevojshme për aplikim janë të publikuara në webfaqen e KCSF-së. Më saktësisht tek dokumenti “Udhëzuesi për aplikim për grante të vogla për projekte”, kapitulli 4-Procedurat e aplikimit.

7. Ku mundemi me e gjet formën për aplikim për grante të vogla për projekte?

Të gjitha informatat dhe dokumentet e nevojshme për aplikim janë të publikuara në webfaqen e KCSF-së.

8. A është e definuar mosha me të cilën do të duhet të punojmë me grupet e targetuara?

Jo, mosha nuk është e definuar për grupet e targetuara. Në Udhëzuesin për aplikim janë të listuara grupet e margjinalizuara të cilat duhet të jenë në fokus të intervenimit.

9. A është e domosdoshme që të përfshihen të gjitha grupet e margjinalizuara që janë të cekura në Udhëzues për aplikim ?

Jo nuk është e nevojshme që të përfshihen të gjitha grupet e margjinalizuara të listuara në thirrje.

10. A përkrahen fushatat e vetëdijesimit, nëse është e domosdoshme për realizimin e projektit dhe është vetëm një pjesë e aktiviteteve të projektit?

Fushatat e ngritjes së vetëdijesimit pa aktivitete të duhura pasuese nuk përkrahen. Nëse njëra nga aktivitetetet e projektit është fushatë vetëdijesuese dhe është e domosdoshme për realizimin e projektit atëherë ky aktivitet mund të përkrahet si pjesë e intervenimit më të madh.

11. A mund të aplikojmë me partneritet?

Partneritetet me OJQ të tjera/nisma të paregjistruara lejohen. Në këtë rast aplikanti kryesor merr përgjegjësinë e plotë për zbatimin dhe menaxhimin e projektit.

12. A është i mundur ndryshimi nëse zbatimi i projekt propozimit parashihet të zbatohet në tërë territorin e Kosovës por për shkak të situatës së pandemisë COVID – 19 na duhet fleksibiletet në zbatimin e aktiviteve ?

Aplikacioni juaj do të rishikohet para fillimit të zbatimit ku së bashku me KCSF-në plani i aktiviteteve dhe buxheti do ti përshtaten situatës epidemiologjike dhe si ajo ndikon në aktivitetet dhe qëllimet e intervenimit tuaj. Nëse gjatë zbatimit do të keni nevojë për ndryshime e adaptime shtesë e tëra kjo për shkak të situatës së krijuar është i mundur fleksibiliteti i zbatimit të projektit por gjithmonë në linjë me kërkesat e programit EJA Kosovë, thirrjes për aplikim dhe vlerësimit të aplikacionit të dorëzuar dhe kontratës dypalëshe për grantin.

13. A na lejohet të aplikojmë në dy thirrje të ndryshme për aplikim?

Po, në parim është e mundur sepse janë procese dhe thirrje të ndara por gjithmonë duke iu referuar kritereve dhe kërkesave të shpjeguara në Udhëzues për aplikim.

14. A përkrahen hulumtimet, nëse është e domosdoshme për realizimin e projektit dhe është vetëm një pjesë e aktiviteteve të projektit?

Hulumtimet dhe studimet e fizibilitetit, posaçërisht si mjet për të hartuar pjesën tjetër të ndërhyrjes në parim nuk do të mbështeten. Ato në raste të veçanta mund të mbulohen dhe vetëm nëse janë të domosdoshme për arritjen e objektivave të synuara të intervenimit.

15. A munden të aplikojnë organizatat e reja nëse kanë qarkullim vjetor më pak se 25 mijë euro, edhe nëse organizata ska qarkullim në tri vitet e fundit?

Po, organizatat e reja mund të aplikojnë me qarkullim vjetor me më pak se 25 mijë euro, edhe nëse nuk kanë pasur qarkullim për tri vitet e fundit. Nëse është organizatë e themeluar në vitin 2020 atëhere tek buxheti për vitet 2017,2018 dhe 2019 shkruhet N/A.

16. A mund të aplikojnë individët?

Po, në këtë thirrje të drejtë aplikimi kanë edhe individët (shtetas të republikës së Kosovës).

GRANTET URGJENTE

1. A financon kjo thirrje edhe individët që kanë biznese?

Sipas udhëzuesit për aplikim për grante urgjente në rastet kur aplikantët janë individë ose nisma të paregjistruara, ata duhet të dëshmojnë se angazhimi i tyre është jo për përfitim dhe është më shumë për përfitim publik dhe jo për interes privat. Bizneset nuk janë të kualifikuara, ndërsa, OJQ-të që përfaqësojnë biznese ose subjekte të ngjashme për të cilat është e qartë që kanë aftësi financiare për të mbuluar kostot e organizatës së tyre ose për të mbajtur aktivitetet e tyre, nuk janë synim i granteve të KCSF-së.

2. Ku mundemi me e gjet udhëzuesin për aplikim për grante urgjente ?

Të gjitha informatat në lidhje me thirrjen për aplikim për grante urgjente duke e përfshirë edhe udhëzuesin  për aplikim i gjeni në webfaqen e KCSF-së në vegëzën këtu .

3. A mund të aplikojmë edhe nga Shqipëria apo vetëm në bashkëpunim me OJQ-të nga Kosova?

Bazuar në udhëzuesin për aplikim për grante urgjente në këtë thirrje kanë të drejtë aplikimi individët, nismat e paregjistruara ose organizatat aktive në Kosovë të angazhuara në ndonjë iniciativë jofitimprurëse (degët e OJQ-ve të huaja dhe ndërkombëtare të regjistruara në Kosovë nuk kanë të drejtë të aplikojnë). Të njëjtat rregulla vlejnë edhe për partnerët.

4. Sa është shuma maksimale me të cilën mund të aplikojmë?

Shuma maksimale e përkrahjes në kuadër të thirrjes për aplikim për grante urgjente është 3,000 EUR.

5. Për sa muaj mund të aplikojmë në thirrjen për grante urgjente?

Periudha maksimale me të cilën mund të aplikoni në thirrjen për grante urgjente është 12 muaj.

6. A mundemi të aplikojmë për zeje ?

Aplikimi juaj duhet të jetë në fushën e demokratizimit dhe fushave të programit EJA Kosovë. Për më shumë detaje rreth programit EJA Kosovë dhe atë se cilat iniciativa synohen të përkrahen përmes këtij progami, ju lutem shihni udhëzuesin për aplikim për grante urgjente këtu.

7. Ku mundemi me e gjet formën për aplikim për grante urgjente dhe cilat dokumente duhet të bashkëngjiten lidhur me aplikimin?

Të gjitha informatat mbi thirrjen për aplikim për grante urgjente, duke përfshirë formularin për aplikim së bashku me dokumentet tjera i gjeni këtu .

8. A është e domosdoshme që të aplikojmë në tri gjuhë (shqip, serbisht, anglisht) apo vetëm njërën nga to?

Aplikacioni mund të plotësohet në njërën nga gjuhët për aplikim, nuk është e domosdoshme që të dorëzohet në të tri gjuhët.

9. A ka kufizime në temat që ne mund ti përzgjedhim?

Jo nuk ka kufizime në temat që mund ti përzgjidhni.

10. Çfarë konsideroni si çështje urgjente në një komunitet?

Çështje urgjente konsiderohet çfarëdo çështje që ka nevojë për kontribut dhe reagim të shpejtë për të cilat nuk ka kohë të mjaftueshme për të aplikuar dhe reaguar përmes instrumenteve të tjera dhe thirrjeve të rregullta siç janë grantet për projekte.

11. Sa projekte do të përkrahen për këtë thirrje ?

Sipas buxhetit të cilin e kemi të aprovuar për këtë vit, tentativisht do të përkrahen rreth 12  projekte. Megjithatë kjo do varet nga numri i aplikimeve dhe cilësia e tyre. Jo domosdoshmërishtë do të shpenzohet i tërë buxheti në dispozicion.

12. Në thirrjen për aplikim për grante urgjente a përkrahen edhe projektet ekzistuese?

Projekte ekzistuese mund të përkrahen nëse i përmbushin të gjitha kërkesat dhe kriteret e urgjencës të cilat janë të shpjeguara në udhëzuesin për aplikim për grante urgjente. Shtesë, projekti duhet të kontribuoj në qëllimin e përgjithshëm dhe rezultatet e programit EJA Kosovë.

13. A janë të pranueshme kostot për blerjen e paisjeve që do ta ndihmojnë realizimin e projektit?

Të gjitha kostot e papranueshme janë të listuara në udhëzuesin për aplikim për grante urgjente. Paisjet në parim nuk ndalohen por domosdoshmëria e blerjes së tyre duhet të arsyetohet.

GRANTET INSTITUCIONALE - THIRRJA 2021

1.Në kuadër të thirrjes a mundemi me e parapa edhe hapjen e një webfaqeje për publikimin e të gjitha pasqyrave financiare dhe aktiviteteve të tjera? A mundet të parashihet si aktivitet krijimi i një strategjie avokuese sipas strategjisë aktuale që e kemi?

Nëse këto aktivitete janë në linjë me strategjinë e organizatës, kontribuojnë në arritjen e objektivave strategjike apo ju ofron mundësi si organizatë të keni përfaqësim më të mirë dhe të kontribuoni në ngritje të nivelit të transparencës mund të paraqiten.

2. A munden me qenë aplikantë degët e një organizate?

Organizatat që aplikojnë duhet të i plotësojnë të gjitha kërkesat dhe kriteret të cilat janë të vendosura në thirrjen për aplikim.

3. Sa i përket dokumenteve administrative, a duhet që ato të dorëzohen në momentin e aplikimit së bashku me dokumentet tjera te aplikimit si p.sh. rregulloret e brendshme financiare, HR etj?

Përveç dokumente të detyrueshme që janë të paraqitura në udhëzuesin për aplikim nuk është e nevojshme që të dërgohen dokumente tjera.

4. A pranohet përmbajtja e aplikacionet/projektit në gjuhën angleze?

Po, aplikacionet mund të dërgohen në njërën nga tri gjuhët: shqip, anglisht dhe serbisht. Shabllonet janë të publikuara në webfaqe të KCSF-së.

5. A duhet me qenë e nënshkruar lista e anëtareve të organizatës në momentin që i dorëzojmë aplikacionin me dokumentet tjera?

Të gjitha dokumentet duhet të dorëzohen ashtu siç kërkohen te pjesa e dokumenteve të detyrueshme përfshirë edhe nëse duhet të nënshkruhen ose jo.

6. Në formularin për aplikim a mundemi me i lëviz margjinat dhe me ndërhy në format për shkak të hapësirës për të shkruar?

Jo, në formatin e publikuar nuk mundeni me ndërhy.

7. Tek forma e buxhetit ku janë të paraqitura shpenzimet e programit dhe komponentet, si është e menduar që të paraqiten?

Në buxhet duhet të paraqiten të gjitha aktivitetet e organizatës varësisht nga organizimi dhe projektet/programet të cilat i keni.

8. A na lejohet me parapa aktivitete shtesë përveq atyre që janë të planifikuara në strategjinë qe jemi duke i implementuar tashmë?

Aktivitete të cilat propozohen duhet të jenë në linjë me strategjinë e organizatës pavarësisht a janë duke u implementuar apo jo.

9. A lejohet aplikimi i organizatës nëse është e regjistruar në Prishtinë por anëtarësinë e ka në nivel të Kosovë në qytete të ndryshme? Pra është organizatë që punon në nivel vendi.

Progami EJA Kosovë përkrah organizatat të cilat operojnë edhe në nivel lokal edhe qëndror.

10. Si nënkuptohet përfshierja e qytetareve nëse grupi i synuar i organizates ose grupi me të cilin punon orgaizata është një komunitet i vecantë, janë shembull personat e verbër?

Përfshierja e target grupës, pavarësisht se cilës kategori i takon parashihet të jetë sistematike dhe e qëllimshme përgjatë gjithë punës së organizatës. Për më shumë detaje ju lutem shihni udhëzuesin për aplikant: përfshierja e qytetarëve.

11. Sa është përqindja e buxhetit që shërben për shpenzime administrative apo të stafit?

Përvec kategorisë për zhvillim organizativ ku është caktuar limiti 15%, për kategoritë e tjera nuk ka ndonjë limit.

12. A parashihet në kaudër të këtij granti krijimi i nje strategjie të re nëse tashmë strategjisë aktuale i skadon afati?

Në thirrjen për grante institucionale organizata duhet të ketë dokumentin strategjik të organizatës i cili mbulon gjithë ose pjesën më të madhe të periudhës së grantit.

GRANTET INSTITUCIONALE - THIRRJA 2020

1. A paraqet paraqet problem fakti që Planifikimi Strategjik i Organizatës përfundon në vitin 2021?

Organizata mund të aplikojë për grant institucional ndërsa detajet e tilla duhet të sqarohen në formën e aplikimit dhe dokumentet tjera që kërkohen. Po ashtu, grantet institucionale sipas rregullave të programit, rishikohen pas secilës periudhë njëvjeçare, me ç’rast parashihet mundësia e adaptimit ndaj rrethanave dhe kontekstit.

2. A është buxheti maksimal i financuar nga kjo thirrje total 40,000 EUR apo janë 40,000 EUR për vit?

Buxheti maksimal i kërkuar për financim nga kjo thirrje nuk duhet të kalojë 40.000 EUR/vit (duke përfshirë edhe auditin). Pra, nëse organizata aplikon për 24 muaj, buxheti maksimal për financim që mund të kërkojë aplikanti është 80.000 EUR, kurse nëse aplikon për 36 muaj buxheti maksimal do të jetë 120.000 EUR.

3. A duhet të paraqiitet vetëm një kornizë logjike dhe jo dy (një për organizatë dhe një për programin e grantit)?

Duhet të paraqitet vetëm një kornizë logjike, ajo e dokumentit strategjik të organizatës (sipas modelit të EJA Kosovë).

4. Sa i detajuar duhet të jetë buxheti organizativ (a ka nevojë të përfshijë të gjitha linjat e buxhetit për të gjitha projektet)?

Buxheti duhet të përfshijë të gjitha projektet dhe të paraqitet sipas modelit të buxhetit të EJA Kosovë për Grante Institucionale. Linjat e buxhetit mund të paraqiten si kumulative të të gjitha projekteve (p.sh përkthime, trajnime etj.)

5. A duhet që të gjitha projektet të përshkruhen/detajohen në aplikim dhe në buxhet apo vetëm ato janë të rëndësishme për këtë thirrje?

Të gjitha projektet e zbatuara nga organizatat aplikuese duhet të paraqiten në formularin e aplikimit. Gjithashtu, buxheti i të gjithë organizatës për periudhën e aplikimit duhet të dorëzohet, me indikacione të qarta të atyre linjave buxhetore për të cilat kërkohet mbështetje nga programi EJA Kosovë, dhe specifikimet dhe arsyetimet e pagave (sipas modelit të EJA Kosovë).

6. Nëse aplikacioni refuzohet si pjesë e këtij raundi, a mund të paraqesim të njëjtin aplikacion për raundin pasues apo a duhet të jetë plotësisht aplikacion i ri?

Vlerësimi për rifreskim të aplikacionit apo ndryshim të tërësishëm është në diskrecion të organizatës dhe duhet t’i përshtatet kohës dhe rrethanave të aplikimit. Aplikacionet vlerësohen brenda raundit në të cilën dorëzohen.

7. A lejohet aplikimi nëse organizata ka raportin e auditimit financiar vetëm për vitin 2019, ndërsa jo edhe për vitin 2018?

Në bazë të kërkesave të thirrjes për grante institucionale, aplikanti duhet të dorëzojë pasqyrat financiare ose raportet e auditorit për dy vitet e fundit, jo domosdoshmërisht të dyja. Në rast që organizata ka për një vit raportin e auditimit, për vitin tjetër mund të dorëzojë pasqyrën financiare.

8. A llogaritet zotimi për pagesë të punës praktike si bursë?

Pagesa e punës praktike është kosto e pranueshme.

9. A mund të kontraktohen kompani për mbajtjen e trajnimeve?

Pjesa e kontraktuar nuk duhet të mbizotërojë pjesën më të madhe të grantit. Pra, mundet një pjesë e caktuar të kontraktohet. Megjithatë, pritjet janë që aktivitetet të realizohen nga organizata, sidomos në fushën e ekspertizës së saj.

10. Në kornizën logjike, a duhet t’i referohemi qëllimit, rezultateve të pritura, dhe aktiviteteve për tri vitet e ardhshme bazuar në strategjinë, apo vetëm atyre që kërkojnë financim nga KCSF?

Sa i përket kornizës logjike ju duhet t’i referoheni qëllimit, rezultateve të pritura, dhe aktiviteteve bazuar në tërë strategjinë e organizatës.

11. Në këtë thirrje a mbështeten çështjet dhe problemet mjedisore?

Po, edhe organizatat të cilat merren me problemet mjedisore mund të aplikojnë. E rëndësishme është që aplikimi të jetë në linjë me qëllimin e përgjitshëm dhe rezultatet e pritura të programit EJA Kosovë.

12. A hyjnë edhe fëmijët në grupet e margjinalizuara?

Po, çdo grup i margjinalizuar dhe i nënpërfaqësuar që ka nevojë për ndihmë, forcim të ndikimit në shoqëri dhe përmirësim të drejtave socio ekonimike janë të pranueshme për këtë thirrje.

13. A lejohet aplikimi me partneritet?

Jo, thirrja për aplikim për grante institucionale nuk përkrah partneritetet. Grantet institucionale janë të dedikuara vetëm për organizatën përfituese të grantit.

14. A do të ketë kufizime në kategori të buxhetit organizativ?

Vetëm kategoria e ndërtimit të kapaciteteve organizative (përfshirë kostot e pajisjeve të zyrave) nuk duhet të kalojë më shumë se 15% të nëntotalit.

15. A lejohen pagesa jashtë Kosovës duke marrë shembull pagesa për ekspert, për vizita jashtë Kosovës, retreat, anëtarësi në rrjete të jashtme organizative?

Po, lejohen këto pagesa por aplikanti duhet të sigurohet që arsyetimi është dhënë në linjën e caktuar të buxhetit, duke specifikuar bazën e llogaritjes së shpenzimit.

16. A mund të sqaroni më shumë kostot direkte?

Kostot direkte janë të gjitha shpenzimet e drejtpërdrejta të programit që nuk hyjnë në kategori të personelit dhe shpenzimeve administrative si: trajnimet, takimet e ndryshme, hulumtimet, etj.

17. Ne që jemi përfitues paraprak të granteve në KCSF a kemi drejtë që të aplikojmë në këtë thirrje?

Organizatave që janë përfitues të granteve nga skemat tjera të KCSF-së nuk iu ndalohet që të aplikojnë për grant nga programi EJA Kosovë.

18. A është i domosdoshëm që të bashkëngjitet vërtetimi tatimor së bashku me dokumentet tjera për aplikim për grante institucionale?

Vërtetimi tatimor nuk është i nevojshëm që të bashkëngjitet. Të gjitha dokumentet e nevojshme për aplikim janë te cekura në thirrjen për grante institucionale, udhëzuesin për aplikim dhe formën për aplikim.

19. Çfarë përfshihet në 15% për ngritje të kapaciteteve të organizatës?

Kjo përqindje përfshin ngritjen e kapaciteteve të stafit dhe organizatës në përgjithesi si: zhvillim/avancim të sistemeve të brendshme të punës, softuerëve të ndryshëm, trajnime për stafin dhe aktivitete tjera që vlerësohen se ndikojnë në ngritje të kapaciteteve të organizatës.

20. A duhet të paraqiten në buxhet edhe konferencat, takimet dhe aktivitetet tjera që financohen nga donator tjerë?

Po, duhet të paraqiten. Buxheti organizativ është krijuar për të paraqitur të gjitha shpenzimet dhe financimin e organizatës, pavarësisht nga burimet e financimit.

21. A mund të aplikojnë për grant institucional organizatat që kanë grante për projekte të financuara nga SDC ose Sida ?

Po, organizatat të cilat kanë grante për projekte të financuara nga SDC ose SIDA mund të aplikojnë.

LEGJISLACIONI PËR SHOQËRI CIVILE

1. Çka nënkuptojmë me legjislacionin për shoqëri civile?

Meqenëse karakteristikë kryesore e sektorit civil është parimi i mosshpërndarjes së fitmit, korniza ligjore që përcakton parimet rregullative të këtij sektori zakonisht njihet me termin “e drejta e sektorit jo për përfitim”.

Organizatat e shoqërisë civile veprojnë në pajtueshmëri me rendin juridik dhe kornizën ligjore të aplikueshme në vendin në të cilin ato veprojnë, sikurse edhe me parimet e së drejtës ndërkombëtare. Në nivelin ndërkombëtar janë disa dokumente që i përcaktojnë parimet kryesore të së drejtës së sektorit jo për përfitim, duke filluar nga Deklarata Universale për të Drejtat e Njeriut, Konventa Ndërkombëtare për të Drejtat Civile dhe Politike, Konventa Europiane e të Drejtave të Njeriut, Rekomandimi CM/Rec(2007)14 i Komitetit të Ministrave të Këshillit të Europës për shtetet anëtare rreth statusit ligjor të organizatave joqeveritare në Europë, etj. Legjislacioni kombëtar duhet të jetë në përputhje me parimet e këtyre dokumenteve ndërkombëtare.

2. Cila është baza ligjore për shoqërinë civile në Kosovë?

E drejta dhe liria e asociimit është kategori kushtetuese në Kosovë, dhe për ta gëzuar këtë të drejtë regjistrimi nuk është i obligueshëm. Duke u nisur nga fakti që shumica e OShC-ve në Kosovë janë të regjistruara si OJQ, do t’i referohemi Ligjit nr.06/L- 043 për Liri të Asociimit në OJQ, si baza kryesore ligjore për shoqërinë civile. Ky ligj përfshin elementet bazë të funksionimit të OJQ-ve, duke filluar nga regjistrimi, organizimi i brendshëm, statusi për përfitim publik dhe shuarja e OJQ-së.

Ligjet e tjera të rëndësishme të cilat prekin sektorin e shoqërisë civile janë ligjet që rregullojnë çështjet fiskale, përkatëisht obligimet tatimore dhe të doganës: Ligji për Tatim në të Ardhura Personale, Ligji për Tatim në të Ardhura të Korporatës, Ligji për TVSH, si dhe ligjet dhe rregulloret që e përcaktojnë mënyrën e punës së institucioneve me të cilat OshC-të ndërveprojnë: Rregullorja e Punës e Kuvendit të Kosovës, Rregullorja e Punës e Qeverisë së Kosovës, Ligji për Vetëqeverisje Lokale dhe Statutet e Komunave, Ligji për Qasje në Dokumente Publike, Ligji për Nisma Legjislative, etj.

3. Çfarë është liria e asociimit?

Liria e asociimit është e drejtë themelore e njeriut, e garantuar nga Deklarata Ndërkombëtare për të Drejtat e Njeriut dhe konventa të tjera ndërkombëtare dhe europiane për të drejtat dhe liritë e njeriut. Liria e asociimit nënkupton të drejtën e secilit person për themeluar një organizatë me qëllim të promovimit, adresimit dhe mbrojtjes së interesave të përbashkëta të grupit pa pasur nevojë për leje të vençantë. Liria e asociimit garantohet edhe me Kushtetutën e Republikës së Kosovës, e cila në nenin 44 përcakton që: “Liria e asociimit ngërthen të drejtën e secilit për të themeluar një organizatë pa pasur nevojë të sigurojë leje, për të qenë apo për të mos qenë anëtar i një organizate, si dhe për të marrë pjesë në aktivitetet e një organizate”

4. Çfarë trajton Ligji për Liri të Asociimit në OJQ?

Ligji për Liri të Asociimit në OJQ trajton elementet kryesore të themelimit, organizimit, qeverisjes së brendshme, çregjistrimit dhe shuarjes së OJQ-ve, si dhe elementet kryesore të Statusit për Përfitim Publik.

5. Kush është organi përgjegjës për zbatimin e Ligjit për Liri të Asociimit në OJQ?

Organi përgjegjës për zbatimin e Ligjit për Liri të Asociimit në OJQ është Departamenti për Regjistrim dhe Ndërlidhje me OJQ (DRNOJQ), në kuadër të Ministrisë së Administratës Publike.

6. Cilat janë obligimet e OJQ-ve ndaj DRNOJQ – së?

Secila OJQ është e obliguar që të informon Departamentin brenda afatit prej tridhjetë (30) ditë nga dita e ndryshimit informatave në lidhje me emrin e plotë tw organizatws apo shkurtesën, adresën, qëllimin dhe fushë-veprimtarinë e OJQ-së dhe informatat tjera kontaktuese të përfaqësuesit të autorizuar të OJQ-së.

7. Çka nënkuptojmë me Statusin për Përfitim Publik?

Statusi për Përfitim Publik është një koncept, i cili ka të bëjë me organizatat e shoqërisë civile të cilat misionin ose veprimtaritë e tyre i zhvillojnë për të mirën e përgjithshme të publikut, ose një grupi të caktuar e që është me interes të përgjithshëm publik. Ky koncept nënkupton që organizatat e tilla ofrojnë shërbime ose kryejnë punë të cilat përndryshe janë obligim i shtetit. Për këtë arsye shteti u ofron këtyre organizatave lehtësira të ndryshme, kryesisht tatimore, me qëllim të inkurajimit dhe përkrahjes së punës së tyre. Në anën tjetër, meqenëse gëzojnë lehtësira të ndryshme nga shteti, këto organizata marrin obligime shtesë të raportimit dhe llogaridhënies ndaj publikut, respektivisht ndaj shfrytëzimit të lehtësirave ose fondeve publike.

8. Si mund të merret Statusi për Përfitim Publik në Kosovë?

Në Kosovë, Statusi për Përfitim Publik mund të merret qysh në momentin e regjistrimit, apo edhe më vonë gjatë funksionimit të organizatës. OJQ-ja mund të aplikojë online për Status për Përfitim Publik, përmes sistemit elektronik të OJQ-ve, nëse aktivitetet parësore të OJQ-së janë njëra ose disa nga aktivitetet që konsiderohen për përfitim publik. Ky status është i përvjetshëm dhe për të vazhduar mbajtjen e këtij statusi, organizata duhet që t’i kryejë me sukses obligimet që dalin nga mbajtja e këtij statusi.

9. Cilat lloje të aktiviteteve konsiderohen për përfitim publik?

Bazuar në nenin 37, paragrafi 1, të Ligjit për Liri të Asociimit në OJQ, për të marrë Statusin për Përfitim Publik, OJQ-ja duhet të ketë si aktivitet parësor një apo më shumë nga aktivitetet në vijim: ndihmë dhe përkrahje humanitare, përkrahje personave me aftësi të kufizuara, aktivitete bamirëse, arsim, shëndetësi, kulturë, rini, sport, ruajtje dhe përparim të mjedisit, rindërtim dhe zhvillim ekonomik, mbrojtje dhe përparim të të drejtave të njeriut, mbështetje të praktikave demokratike dhe shoqërisë civile, apo çfarëdo veprimtarie tjetër që është në funksion të së mirës së publikut. Kjo listë nuk është e mbyllur, respektivisht ka mundësi që të zgjerohet edhe me veprimtari të tjera, të cilat konsiderohen që janë në të mirë të publikut. Megjithatë, interpretimi i mundësisë për zgjerim të kësaj liste është kompetencë vetëm e DRNOJQ-së. Gjithashtu, është me rëndësi të dallohen veprimtaritë arsimore dhe shëndetësore, të cilat për t’u konsideruar si veprimtari për të mirën e publikut duhet që të ofrohen falas ose më lirë sesa vlera reale e tregut dhe madje për individë ose grupe në kushte të pavolitshme. Ngjashëm, veprimtaritë për zhvillim ekonomik mund të konsiderohen si veprimtari për të mirën e publikut vetëm nëse ndërmerren në radhë të parë për të mirën e individëve ose grupeve me kushte të pavolitshme. Ky dallim ka të bëjë me parandalimin e konkurrencës jo të drejtë që mund të bëhet në emër të lirimit nga taksat për këto fusha specifike.

10. Cilat janë përfitimet e organizatave me Status për Përfitim Publik?

Në Kosovë, qysh nga viti 2004, lehtësimet dhe përfitimet e organizatave me Status për Përfitim Publik janë gati se inekzistente. Ligji për Liri të Asociimit në OJQ parasheh që organizatat me Status për Përfitim Publik të gëzojnë të drejtën për lirim nga tatimi dhe lehtësi tatimore dhe fiskale, me përjashtim të atyre që në esencë janë detyrime për shërbimet publike komunale. Megjithatë, këto lirime dhe lehtësira tatimore duhet të përcaktohen dhe operacionalizohen saktë me ligjet tjera në fuqi që janë specifike, si p.sh. Ligji për TVSH, Ligji për Tatimin në të ardhura personale, Ligji për Tatimin në të ardhurat e korporatave, etj. Këto ligje ofrojnë një numër shumë të kufizuar të lehtësirave tatimore. Konkretisht mundësohet lirimi nga tatimi në të ardhura të korporatave, me kusht që të ardhurat të shfrytëzohen vetëm për qëllime të përfitimit publik; lirimi nga tatimi në pronë të paluajtshme, përveç kur kjo pronë shfrytëzohet për veprimtari komerciale ose krijim të fitimit. Gjithashtu, lirimi nga tatimi në të ardhura personale dhe të korporatave mundësohet për subjektet private që kontribuojnë për qëllime humanitare, shëndetësore, arsimore, fetare, shkencore, kulturore, të mbrojtjes së ambientit dhe sportive, lejohen si zbritje me vlerë maksimale prej pesë për qind (5%) të të ardhurave të tatueshme të llogaritura përpara se të jetë zbritur ky kontribut, me kusht që pranuesi të jetë OJQ me Status të Përfitimit Publik.

11. Cilat janë obligimet e organizatave me Status për Përfitim Publik në Kosovë?

Në bazë të Ligjit për Liri të Asociimit në OJQ, organizatat të cilat kanë Statusin për Përfitim Publik u nënshtrohen disa obligimeve shtesë për raportim në DRNOJQ. Organizatat me Status për Përfitim Publik duhet që t’i dorëzojnë DRNOJQ-së raport vjetor financiar dhe të aktiviteteve të organizatës. Raporti duhet të dërgohet më së voni deri më 31 mars të vitit pasues. Po ashtu, organizatat me Status për Përfitim Publik me të hyra ose shpenzime vjetore mbi 100.000 euro duhet ta dorëzojnë në DRNOJQ edhe raportin e auditimit financiar për vitin paraprak, i certifikuar nga një auditor i pavarur.

12. Si ta regjistroj OJQ – në?

Regjistrimi i OJQ-së bëhet vetëm online, përmes web-faqes së Departamentit për OJQ, ku përfshihen të gjitha informatat mbi procesin e aplikimit. Të gjitha dokumentet e kërkuara për regjistrim (aktin e themelimit dhe statutin, si dhe caktojnë një përfaqësues të autorizuar), përfshi informatat personale të themeluesve të OJQ-së, duhet të shtohen në Sistemin Elektronik të Organizatave Joqeveritare. Departamenti për OJQ  do t’i shqyrtoj të gjitha dokumentet në emër të organizatës dhe duhet të lëshojë certifikatën e regjistrimit në një afat prej më së shumti 30 ditësh, përveç nëse kërkohen dokumente shtesë apo refuzohet me shkrim regjistrimi. Varësisht nëse OJQ-ja regjistrohet si shoqatë, fondacion apo institut, numri i themeluesve dhe struktura e qeverisjes dallojnë. Shoqata mund të themelohet nga të paktën 3 (tre) persona ose më shumë persona, ku të paktën njëri prej tyre ka vendbanimin ose zyrën në Kosovë. Fondacioni dhe Instituti mund të themelohen nga një apo më shumë persona. Fondacioni, gjithashtu mund të themelohet nëpërmjet testamentit ose lënies së trashëgimisë.

13. Cili është dallimi në mes të shoqatës, fondacionit dhe institutit?

Shoqatat janë organizata të anëtarësisë,  fondacionet themelohen për të menaxhuar një pasuri ose fond, dhe si të tilla nuk kanë anëtarë, instituti është organizatë pa anëtarësi, themelohen për realizimin e qëllimeve të ligjshme për përfitim publik ose për interes të ndërsjellë.  Organi më i lartë drejtues i shoqatës është Kuvendi i Anëtarëve, i cili duhet të takohet të paktën një herë në vit. Në Kuvendin e Anëtarëve përfaqësohen të gjithë anëtarët e OshC-së (ose me nga një anëtar të gjitha organizatat anëtare, në rastet kur shoqata është rrjet i disa organizatave). Organi më i lartë drejtues i fondacionit dhe institutit është Bordi i Drejtorëve, i cili duhet të takohet të paktën një herë në vit. Bordin e Drejtorëve e cakton themeluesi i fondacionit/institutit (vetëm përbërjen e parë), ndërsa në vazhdim anëtarët e Bordit zgjidhen nga vetë Bordi.

ORGANIZIMI DHE QEVERISJA E BRENDSHME E OSHC – VE

1. Çka nënkuptojmë me qeverisjen e brendshme të OShC – ve?

Qeverisja e brendshme e organizatave të shoqërisë civile nënkupton parimet, sistemet, rregullat, mekanizmat dhe praktikat në bazë të të cilave drejtohet një organizatë. Qeverisja e mirë nënkupton që parimet dhe praktikat e qeverisjes së brendshme ofrojnë një sistem të brendshëm të kontrollit që siguron se udhëheqësit e organizatës i shfrytëzojnë burimet dhe autoritetin në mënyrë efektive dhe llogaridhënëse bazuar në vlerat e përbashkëta të organizatës.

2. Cilat janë parimet themelore për qeverisje të brendshme të OShC – ve?

Edhe pse ka dallime varësisht nga lloji i organizatës, disa nga parimet kryesore të qeverisjes së brendshme janë: ekzistenca e një misioni të qartë dhe veprimtaria në kuadër të atij misioni, ekzistenca e strukturave të brendshme me përgjegjësi të ndara dhe të qarta, ndarja në mes të organeve udhëheqëse dhe menaxhmentit, menaxhimi i rregullt financiar, transparenca dhe llogaridhënia ndaj hisedarëve, standardet etike të punës dhe sjelljes, etj.

3. Cili është burimi i obligimeve për qeverisje të brendshme të OShC – ve?

Qeverisja e brendshme e OShC-ve në Kosovë bazohet në detyrime të jashtme ligjore dhe kontraktuale, dhe parime të brendshme. Detyrimet e jashtme kryesisht përfshijnë kërkesat ligjore për OShC-të e regjistruara në raport me strukturat formale të brendshme dhe obligimet për raportim të kategorive të ndryshme të organizatave, ndërsa parimet e brendshme përfshijnë sisteme të funksionimit të bazuara në vlera, statut, rregullore, kode të mirësjelljes, etj. Shumica e detyrimeve ligjore dalin nga Ligji për Liri të Asociimit në OJQ. Detyrimet kontraktuale burojnë zakonisht në momentin e përkrahjes së organizatës me fonde apo mjete tjera, e për të cilat organizata shfrytëzuese obligohet t’i shfrytëzojë në përputhje me detyrimet kontraktuale.  Parimet e brendshme përcaktohen kryesisht me dokumentet e brendshme të vetë organizatave përkatëse dhe lindin nga organet udhëheqëse, anëtarët, përkrahësit, organizatat partnere, etj.

4. Cilat janë format e organizimit të OShC – ve në Kosovë?

Shumica e organizatave të shoqërisë civile në Kosovë janë të regjistruara si OJQ. Sa u përket formave ligjore që përcaktojnë mënyrën e organizimit dhe qeverisjes së brendshme të OJQ-ve, ato ndahen në shoqata dhe fondacione.

5. Cilat janë dallimet në mes të shoqatës, fondacionit dhe institutit?

Shoqatat janë organizata të anëtarësisë,  fondacionet themelohen për të menaxhuar një pasuri ose fond, dhe si të tilla nuk kanë anëtarë, instituti është poashtu organizatë pa anëtarësi,  për realizimin e qëllimeve të ligjshme për përfitim publik ose për interes të ndërsjellë.

6. Cili është organi më i lartë drejtues i shoqatës?

Organi më i lartë drejtues i shoqatës është Kuvendi i Anëtarëve, i cili duhet të takohet të paktën një herë në vit. Në Kuvendin e Anëtarëve përfaqësohen të gjithë anëtarët e OShC-të (ose me nga një anëtar të  gjitha organizatat anëtare, në rastet kur shoqata është rrjet i disa organizatave).

7. Cili është organi më i lartë drejtues i Fondacionit?

Organi më i lartë drejtues i fondacionit është Bordi i Drejtorëve, i cili duhet të takohet të paktën një herë në vit. Bordin e Drejtorëve e cakton themeluesi i fondacionit (vetëm përbërjen e parë), ndërsa në vazhdim anëtarët e Bordit zgjedhen nga vetë Bordi.

8. Cili është organi më i lartë drejtues i Institutit?

Organi më i lartë drejtues i një  instituti është Bordi drejtues, i cili përbëhet nga të paktën tre (3) anëtarë dhe duhet të takohet të paktën një herë në vit.

9. A mund të shndërrohet shoqata në fondacion dhe anasjelltas?

Pas regjistrimit si OJQ, forma e organizimit nuk mund të ndryshohet.

10. A mund të ndërmarrin OShC – të aktivitet ekonomik?

Bazuar në parimet ndërkombëtare për funksionim të OJQ-ve, si dhe Ligjit për Liri të Asociimit në OJQ, OShC-të mund të ndërmarrin aktivitete ekonomike me qëllim të mbështetjes së aktiviteteve të saja jofitimprurëse dhe me kusht që të ardhurat e realizuara nëpërmjet aktiviteteve ekonomike të shfrytëzohen për të arritur misionin dhe qëllimet e organizatës. Të hyrat nga aktiviteti ekonomik në asnjë mënyrë nuk guxojnë të shpërndahen te ndonjë udhëheqës apo anëtar i organizatës, përveç pagesës për punën e bërë. Varësisht nga lloji i organizatës, në praktikën ndërkombëtare ka kufizime të caktuara për aktivitetet ekonomike.

11. Ku duhet të raportojnë OShC – të?

OShC-të, varësisht nga lloji dhe niveli i organizimit, kanë obligime të ndryshme të raportimit. Si rregull, të gjitha llojet e OShC-ve duhet t’i raportojnë në baza të rregullta organit më të lartë udhëheqës të organizatës. Raportimi te institucionet shtetërore bëhet vetëm për aspektet administrative/fiskale, sa herë që OShC-të janë të regjistruara si persona juridikë (OJQ) dhe ndërmarrin aktivitete administrative apo bëjnë pagesa dhe paguajnë taksa. Vetëm organizatat me Status për Përfitim Publik duhet të raportojnë në baza vjetore në Departamentin për Regjistrim dhe Ndërlidhje me OJQ lidhur me veprimtarinë dhe financat e tyre. OShC-të, në momentin që pranojnë fonde nga një donator, obligohen që t’i raportojnë donatorit për mënyrën dhe rregullësinë e shfrytëzimit të atyre fondeve. Niveli i raportimit te donatori dallon varësisht nga rregullat e secilit donator.

Përveç raportimit obligativ, OShC-të mund të zgjerojnë grupet të cilave u raportojnë në mënyrë vullnetare, me qëllim të rritjes së përkrahjes publike për punën e OShC-së dhe fuqizimin e veprimtarisë së vet.

PJESËMARRJA E SHOQËRISË CIVILE NË PROCESIN E INTEGRIMIT EUROPIAN

1. Cili është roli i shoqërisë civile në procesin e integrimit europian?

Shoqëria civile ka rol të rëndësishëm në hartim dhe zbatim të politikave sidomos në kuadër të procesit të integrimit europian. Rëndësia e bashkëpunimit  me shoqërinë civile është vënë në pah me futjen e nenit 11 në Traktatin e Lisbonës të Bashkimit Europian në të cilin ceket rëndësia e dialogut civil, si dhe me kushtëzimin nga  BE-ja për vendet e Ballkanit Perëndimor që të stimulojnë këtë dialog në mënyrë që shoqëria civile të ushtrojë rolin e saj në këtë proces dhe të ngrejë nivelin e përfaqësimit demokratik të shoqërisë. Në Kosovë pjesëmarrja e shoqërisë civile në procesin e integrimit europian zhvillohet në dy platforma: në atë të bashkëpunimit shoqëri civile – institucione të BE-së dhe shoqëri civile – institucione vendëse.

2. Cilët mekanizma të BE-së janë të hapur për organizatat e shoqërisë civile në Kosovë?

Mekanizmat kryesorë të bashkëpunimit në mes të organizatave të shoqërisë civile dhe institucioneve të BE-së në Kosovë janë: Dialogu i procesit të Stabilizim – Asociimit (DpSA), Instrumenti Europian për Demokraci dhe të Drejta të Njeriut (EIDHR), IPA – Programimi i asistencës së paraanëtarësimit dhe kontributi i OShC-ve në Raport të Progresit.

  • Qëllimi kryesor i takimeve politike dhe teknike në kuadër të dialogut të Procesit të Stabilizim -Asociimit është për të përcjellë dhe monitoruar reformat e Kosovës dhe procesin e përafrimit me BE-në. Në kuadër të dialogut politik , për çdo vit OShC-të ftohen në një takim, i cili zhvillohet një ditë para seancës plenare të DpSA-së, ku ato kanë mundësi të japin vlerësimet dhe shqetësimet e tyre për zhvillimet e fundit, bazuar në fushën e ekpertizës së tyre, ndërsa përfaqësuesit e KE-së këto pyetje dhe çështje i ngrenë zyrtarisht gjatë takimit zyrtar plenar mes KE-së dhe autoriteteve kosovare.
  • Instrumenti Europian për Demokraci dhe të Drejta të Njeriut (EIDHR) është instrumenti kryesor i Komisionit Europian për përkrahjen e shoqërisë civile dhe në Kosovë ky instrument është implementuar që nga viti 2008.
  • IPA – Programimi i asistencës së paraanëtarësimit (IPA) është instrument i Komisionit Europian, i cili ka për qëllim asistencën teknike të vendeve të Ballkanit Perëndimor, si dhe, së fundmi, OShC-të të konsultohen edhe gjatë programimit të Dokumentit Indikativ për Planifikim Shumëvjeçar (MIPD).
  • Raporti i Progresit – Zyra Europiane në Kosovë po ashtu fton për komente OShC-të për përgatitjen e Raportit të Progresit, ku shoqëria civile ka rastin t’i dërgojë inputet e saj direkt tek Zyra e BE-së për fushat të cilat ata kanë ekspertizë.

3. Çka është Dialogu i procesit të Stabilizim – Asociimit?

Komunikata “Kosova – përmbushja e perspektivës europiane”, e miratuar nga Komisioni në nëntor 2009, filloi një dialog politik të intensifikuar, Dialogun e procesit të Stabilizim – Asociimit. Në kuadër të DpSA mbahen takime politike dhe teknike për të përcjellë dhe monitoruar reformat e Kosovës dhe procesin e përafrimit me BE-në, në veçanti lidhur me prioritetet e përkufizuara në Partneritetin Europian, i miratuar nga Këshilli i Europës më 18 shkurt 2008. Mbledhjet e Dialogut të PSA-së bashkëkryesohen nga Komisioni Europian dhe Qeveria e Kosovës. Çdo mbledhje rezulton me veprime pasuese të pajtuara bashkërisht që duhet të ndërmerren nga autoritetet kosovare. Takimet plenare të dialogut të PSA-së mbahen një herë në vit. Deri tani janë organizuar dhjetëra takime për të thelluar diskutimet teknike në fushat e drejtësisë, lirisë dhe sigurisë; inovacionit, shoqërisë së informatës, dhe politikave sociale; tregtisë; tregut  të brendshëm dhe konkurrencës, bujqësisë dhe peshkatarisë; transportit, ambientit, energjisë dhe zhvillimit rajonal; zhvillimit ekonomik. Mbledhjet sektoriale të Dialogut të PSA-së mbahen një herë në vit, në Prishtinë ose në Bruksel. Koha midis mbledhjeve mundëson zbatimin e rekomandimeve dhe veprimeve të pajtuara.

4. Cilët mekanizma të Qeverisë së Kosovës janë të hapur për shoqërinë civile në Kosovë?

Mekanizmat kryesorë të Qeverisë së Kosovës që janë të hapur për shoqërinë civile janë: : 1) Këshilli Kombëtar për integrim evropian i udhëhequr nga Presidenca; 2) Task Forca për integrim evropian e udhëhequr nga Ministria e Integrimit Evropian; 3) Komisioni për Integrim Evropian i Kuvendit të Kosovës; 4) Ministria e Integrimit Evropian,  kryesisht për programimin e asistencës financiare dhe zbatimin e projekteve nga fusha e edukimit, e komunikimit dhe e informimit.

5. Cili është roli i Këshillit Kombëtar për Integrim Europian?

Këshilli Kombëtar për Integrim Europian i udhëhequr nga Presidenca (KKIE) është forum konsultativ dhe koordinues, i cili synon formulimin e politikave konsensuale kombëtare të Republikës së Kosovës për integrim evropian, duke lehtësuar koordinimin e aktiviteteve të të gjitha palëve të përfshira. Këshilli është formuar dhe udhëhiqet nga Presidentja e Kosovës.

Në këtë strukturë shoqëria civile është e përfaqësuar me tre anëtarë. Përfaqësuesit e shoqërisë civile janë përzgjedhur pas një procesi të hapur të nomiminit. Tre përfaqësuesit e shoqësisë civile vijnë nga organizata me përvojë dhe projekte nga fusha e integrimit europian, si Fondacioni Kosovar për Shoqëri Civile (KCSF) dhe Fondacioni i Kosovës për Shoqëri të Hapur (KFOS) ose përfaqësojnë rrjete me ndikim në Kosovë sikur Platforma Civikos.

6. Cili është roli i Task Forcës për Integrim Europian?

Task Forca për Integrim Europian është mekanizëm kombëtar i zhvillimit të konsensusit që synon të mbledhë ekspertë të ndryshëm nga mbarë strukturat qeveritare dhe joqeveritare të vendit me qëllim të diskutimit dhe analizës së gjithmbarshme të gjendjes momentale, dhe të sfidave që duhet adresuar në kuadër të procesit të integrimit europian. Task Forca ka për qëllim të shumëfishojë përpjekjet dhe angazhimin përmes pjesëmarrjes dhe kontributit të të gjithë aktorëve në qeverisje, politikë, jetën akademike, shoqëri civile, media, dhe të tjerë me interes në proces të integrimit europian. Kjo po bëhet përmes organizimit të punës në 7 tryeza tematike. Në këtë strukturë ftohen përfaqësuesit e shoqërisë civile bazuar në ekspertizën e tyre në sektorë të caktuar për të kontribuuar dhe parashtuar shqetësimet e tyre, ndërsa disa nga tryezat tematike edhe udhëhiqen nga ekspertë që vijnë nga shoqëria civile. Duke u bazuar në sfidat e dala nga tryezat tematike, Task Forca do të dalë me rekomandime konkrete për politikat strategjike mbi procesin e integrimit europian. Synimi kryesor i Task Forcës është zhvillimi i Strategjisë Nacionale për Integrim Europian.

7. Si është e përfshirë shoqëria civile në programimin e IPA – së dhe EIDHR – së?

Instrumenti i asistencës së paraanëtarsimit (IPA) është instrument i Komisionit Evropian, i cili ka për qëllim asistencën teknike drejtuar vendeve me perspektivë anëtarësimi. Zyra e BE-së në Kosovë i konsulton OShC-të për përshkrime të projekteve përmes një komisioni të përbashkët të monitorimit për të siguruar efikasitetin më të mirë të ndihmës dhe shmangjen e duplifikimeve. Gjithashtu, shoqëria civile konsultohet edhe gjatë programimit të Dokumentit Indikativ për Planifikim Shumëvjeçar (MIPD), si dhe planeve vjetore për asistencë nga IPA-ja për Kosovën e po ashtu edhe asistencës direkte për shoqërinë civile qoftë përmes IPA-së apo instrumentit EIDHR rajonal apo të Kosovës.

8. Çka është Raporti i Progresit i Komisionit Europian dhe cili është kontributi i shoqërisë civile në hartimin e raportit të progresit të KE-së për Kosovën?

Raportet e progresit nxirren nga Komisioni Europian për secilin vend të Ballkanit Perëndimor të përfshirë në Procesin e Stabilizim-Asociimit. Këto raporte përshkruajnë marrëdhëniet në mes të vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe Bashkimit Europian. Zakonisht këto raporte Komisioni Europian i nxjerr në vjeshtë të çdo viti. Raportet janë pasqyrim njëvjetor i të arriturave, ngecjeve dhe sfidave nga reformat që dalin nga kriteret e Kopenhagës, pra kriteret politike, ekonomike dhe standardet europiane. Përmes Raportit të Progresit bëhet një shqyrtim i kapaciteteve të vendeve që synojnë anëtarësimin në BE rreth zbatimit të standardeve europiane, që do të thotë përafrimin e legjislacionit dhe politikave të saja me ato  Acquis Comunitare të BE-së. Përparimet për secilin vend të Ballkanit Perëndimor maten në bazë të vendimeve të marra, legjislacionit të aprovuar, dhe zbatimit të masave. Me qëllim të sigurimit të qasjes së barabartë, ligjet apo masat që janë në përgatitje e sipër apo janë në pritje të ndonjë aprovimi nuk merren parasysh. Kjo qasje tregon trajtim të barabartë dhe vlerësim objektiv për të gjitha vendet. Raportet e Progresit shkruhen për secilin vend të Ballkanit Perëndimor veç e veç dhe kanë të njëjtën strukturë. Raportet analizojnë situatën politike të këtyre vendeve sa u përket fushave, siç janë: funksionimi i institucioneve, demokracia, sundimi i ligjit, të drejtat e njeriut, mbrojtja e pakicave, çështjet rajonale, reformat ekonomike, financiare dhe ato të fushave sektoriale të BE-së.

9. Nga cilat programe komunitare përfiton shoqëria civile në Kosovë?

  • IPA – Instrumenti i Asistencës së Paraanëtarësimit – i cili ka për qëllim mbështetjen e Procesit të Stabilizm- Asociimit përmes asistencës teknike;
  • EIDHR – Instrumenti Europian për Demokraci dhe të Drejta të Njeriut  është instrumenti kryesor i Komisionit Europian për përkrahjen e shoqërisë civile;
  • TAIEX – është programi i asistencës teknike dhe shkëmbimi i informatave që ka për qëllim përafrimin, aplikimin dhe fuqizimin e legjislacionit të BE-së;
  • Twinning ose binjakëzimi – është instrumenti i  bashkëpunimit ndërmjet administratës publike të shteteve anëtare të BE-së dhe vendeve përfituese;  dhe
  • TEMPUS – programi  i cili ka për qëllim përkrahjen e arsimit të lartë përmes projekteve për bashkëpunim universitetesh.
PJESËMARRJA QYTETARE NË VENDIMMARRJE

1. Çka kuptojmë me pjesëmarrje qytetare në vendimmarrje?

Pjesëmarrja qytetare nënkupton një veprim individual ose kolektiv, me qëllim të identifikimit dhe adresimit të çështjeve me interes publik. Pjesëmarrja qytetare është një proces ku qytetarët organizojnë veten dhe qëllimet e tyre në nivelin praktik dhe punojnë së bashku qoftë në nivel individual ose përmes organizatave të shoqërisë civile për të ndikuar në procesin e vendimmarrjes. Pjesëmarrja në procese vendimmarrëse do të thotë mundësi për qytetarët, OShC-të dhe palët e tjera të interesuara për të ndikuar në zhvillimin e politikave dhe ligjeve të cilat i prekin ata.

2. A mund të zëvendësojë pjesëmarrja qytetare përgjegjësitë kushtetuese të institucioneve publike?

Pjesëmarrja qytetare nuk i pezullon kompetencat kushtetuese dhe ligjore të përfaqësuesve të pushtetit ekzekutiv dhe legjislativ në procedurën e miratimit dhe zbatimit të ligjeve, si dhe të instrumenteve të politikave publike, por për më tepër ua mundëson autoriteteve t’i zbatojnë këto kompetenca në mënyrë më efikase.

3. Cilat janë nivelet kryesore të pjesëmarrjes qytetare?

Ekzistojnë katër nivele të pjesëmarrjes qytetare, nga ai me më së paku pjesëmarrje deri tek ai me pjesëmarrësi. Këto janë: informimi; konsultimi; dialogu dhe partneriteti.

4. Çfarë është informimi?

Qasja në informata është baza e të gjithë hapave pasues në përfshirjen e OshC-ve në procesin e vendimmarrjes politike. Ky është një nivel relativisht i ulët i pjesëmarrjes i cili zakonisht konsiston në ofrimin njëkahor të informatave nga autoritetet publike, duke mos kërkuar dhe duke mos pritur ndërveprim ose përfshirje të OJQ-ve. Informimi është relevant për të gjithë hapat e procesit të vendimmarrjes. Pa qenë të informuar paraprakisht për planet dhe punën e institucioneve publike, qytetarët nuk mund të marrin pjesë në asnjë fazë të mëvonshme të punës së institucionit përkatës.

 5. Çfarë është konsultimi?

Konsultimi është një formë e pjesëmarrjes, ku autoritetet publike u kërkojnë qytetarëve dhe OShC-ve mendimin e tyre rreth një teme të caktuar të politikave ose zhvillimeve. Konsultimi zakonisht nënkupton informimin e qytetarëve dhe OShC-ve nga autoritetet për zhvillimet e ndryshme të politikave dhe kërkesën për komente, qëndrime dhe reagim. Iniciativa dhe temat dalin nga autoritetet publike, e jo nga qytetarët dhe OShC-të.

6. Çfarë është dialogu?

Dialogu është një proces i vazhdueshëm i konsultimit në mes të autoriteteve publike dhe OShC-ve, i cili ndodh në të gjitha fazat e bërjes dhe zbatimit të politikave, që nga përcaktimi i agjendës e deri te vlerësimi dhe riformulimi i politikës. Dialogu mund të jetë i gjerë apo specifik. Dialogu i gjerë nuk është i lidhur me ndonjë proces specifik të zhvillimit të politikave, por mbetet i përgjithshëm dhe kryesisht synon përcaktimin e agjendës. Dialogu specifik ndërtohet në interesa të përbashkëta për zhvillim të një politike të caktuar, ndërsa rezulton me rekomandime dhe veprime konkrete.

7. Çfarë është Partneriteti?

Partneriteti nënkupton përgjegjësi të përbashkëta në secilin hap të procesit të vendimmarrjes politike në mes të autoriteteve publike dhe OShC-ve, duke filluar nga caktimi i agjendës, draftimi, vendimi dhe zbatimi i ndonjë nisme të politikave. Kjo është edhe forma më e lartë e pjesëmarrjes. Në këtë nivel OShC-të dhe autoritetet publike nisin një bashkëpunim të ngushtë, por duke u siguruar që në të njejtën kohë OShC-të të vazhdojnë të mbesin të pavarura dhe të kenë të drejtën e fushatave dhe veprimeve pavarësisht nga situata e partneritetit.

8. A kanë obligim institucionet publike në Kosovë që të përfshijnë qytetarët dhe OShC – të në punën e tyre?

Të gjitha institucionet publike në Kosovë e kanë obligim kushtetues që të përfshijnë qytetarët në punën e tyre, qoftë në hartim apo zbatim të politikave dhe programeve të tyre. Obligimet më të mëdha i ka niveli komunal, ku secila komunë duhet t’i njoftojë qytetarët mbi “planet ose programet e rëndësishme për interesin publik”. Qytetarët e një komune kanë të drejtë për të marrë pjesë në aktivitetet e komunës përkatëse, për të drejtën e peticionit, iniciativës qytetare, referendumit lokal, ndërsa komunat obligohen që të themelojnë komitete konsultative brenda sektorëve, në të cilat duhet të ftohen edhe përfaqësues të OShC-ve. Në nivelin qeveritar, të gjitha aktet qeveritare (përveç vendimeve me karakter administrativ) duhet që paraprakisht të konsultohen me publikun, ndërsa qeveria obligohet që të ofrojë informata të mjaftueshme rreth dokumentit që konsultohet, kohë të mjaftueshme për kontribut, si dhe të raportojë për rezultatet e konsultimit. Për të gjitha ligjet që aprovohen nga Kuvendi i Kosovës mund të organizohen dëgjime publike, ndërsa OShC-të mund të marrin pjesë edhe në takimet e komisioneve parlamentare.

9. Çfarë kuptojmë me vullnetarizëm?

Vullnetarizmin mund ta definojmë si praktikë të punës së njerëzve, të cilët punojnë për të tjerët apo për një të mirë të përbashkët pa qenë të motivuar nga përfitimet financiare apo materiale. Vullnetarizmi kryesisht lidhet me një veprimtari altruiste, që ka për qëllim promovimin e cilësisë më të lartë jetësore për njerëzit. Po ashtu, puna vullnetare ndihmon njerëzit që të fitojnë shkathtësi praktike për punën që bëjnë.